CHUYỂN ĐỔI SỐ THEO NGHỊ QUYẾT 57: ĐƯA CÔNG NGHỆ ĐẾN GẦN HƠN VỚI CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI DÂN
Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số đang từng bước trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Từ việc sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán bằng mã QR, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến đến học tập, mua sắm, sản xuất, kinh doanh trên môi trường số, công nghệ đang làm thay đổi cách mỗi người tiếp cận thông tin, giải quyết công việc và kết nối với cộng đồng.
Đó cũng chính là tinh thần được Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Chuyển đổi số vì thế không phải là câu chuyện riêng của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp hay những người am hiểu công nghệ, mà cần được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, để mỗi người dân đều có thể tham gia và hưởng lợi.
Chuyển đổi số bắt đầu từ những việc rất gần gũi
Đối với người dân, chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu từ những công nghệ phức tạp. Người dân có thể đơn giản sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu thông tin, tìm hiểu kiến thức hay thực hiện dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin, nộp hồ sơ, theo dõi kết quả giải quyết thủ tục hành chính mà không phải đi lại nhiều lần.
Trong cuộc sống hằng ngày, người dân có thể thanh toán không dùng tiền mặt, chuyển khoản hoặc quét mã QR khi thanh toán. Những hình thức này giúp giao dịch nhanh chóng, thuận tiện, đồng thời từng bước hình thành thói quen sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại.
Chuyển đổi số cũng mở ra cơ hội học tập và tiếp cận tri thức rộng lớn hơn. Chỉ với một chiếc điện thoại hoặc máy tính có kết nối Internet, người dân có thể tìm hiểu kiến thức về chăm sóc sức khỏe, kỹ thuật sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt, pháp luật, giáo dục, thị trường và nhiều lĩnh vực khác. Người lao động có thể học thêm nghề, nâng cao kỹ năng; học sinh có thêm nguồn tài liệu phục vụ học tập.
Chính quyền số để phục vụ người dân thuận tiện hơn
Chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền cũng đang tạo ra những thay đổi thiết thực. Việc số hóa hồ sơ, xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu, kết nối và chia sẻ thông tin giúp cán bộ, công chức xử lý công việc nhanh hơn, giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
Các thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường số, người dân có thể nộp hồ sơ, nhận thông báo, tra cứu tiến độ và nhận kết quả thuận tiện hơn. Đây chính là một trong những mục tiêu quan trọng của chuyển đổi số: không chỉ hiện đại hóa bộ máy, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
Chuyển đổi số cũng góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước; tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin chính thống, phản ánh ý kiến, kiến nghị và tham gia vào quá trình xây dựng chính quyền.
Mỗi người dân là một công dân số
Để Nghị quyết 57 thực sự đi vào cuộc sống, sự tham gia của người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi công nghệ được người dân sử dụng thường xuyên, thấy thuận tiện và mang lại lợi ích thiết thực.
Mỗi người dân có thể bắt đầu bằng những việc đơn giản: chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến khi có nhu cầu; sử dụng VNeID và các tiện ích số chính thống; hình thành thói quen thanh toán không dùng tiền mặt trong những giao dịch phù hợp; chủ động học hỏi kỹ năng sử dụng công nghệ; khai thác Internet để học tập, lao động và sản xuất.
Cùng với đó, mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân và an toàn trên môi trường mạng. Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản cho người khác; không tùy tiện truy cập các đường link lạ; thận trọng trước những cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo; kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ trên mạng xã hội. Đây là những kỹ năng rất cần thiết trong quá trình trở thành công dân số.
Các gia đình cũng cần quan tâm hỗ trợ người cao tuổi, người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ làm quen với các tiện ích số; đồng thời hướng dẫn trẻ em sử dụng Internet đúng cách, an toàn, có trách nhiệm.
Tinh thần của Nghị quyết 57 cần được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, bắt đầu từ mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học, cơ sở y tế và đặc biệt là từ mỗi gia đình, mỗi người dân.
Chuyển đổi số không ở đâu xa. Chuyển đổi số hiện diện trong chiếc điện thoại chúng ta sử dụng mỗi ngày, trong một thủ tục hành chính được giải quyết trực tuyến, một giao dịch thanh toán bằng mã QR, một sản phẩm được quảng bá trên nền tảng số hay một thông tin chính thống được người dân tiếp cận nhanh chóng.
Với sự chung tay của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân, tin tưởng rằng tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW sẽ ngày càng lan tỏa sâu rộng, để chuyển đổi số thực sự đi vào từng gia đình, từng khu dân cư, từng lĩnh vực của đời sống, góp phần xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.